خرید خودرو یکی از مهمترین تصمیمات مالی است و انتخاب روش مناسب برای تامین آن، تاثیر زیادی بر هزینهها و شرایط شما دارد. دو روش اصلی برای این کار، استفاده از وام خرید خودرو و لیزینگ خودرو هستند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. در ادامه این مطلب، هر دوی این موارد را بررسی و به شما کمک خواهیم کرد تا با دید روشن، یکی از آنها را انتخاب کنید.
تفاوت وام خرید خودرو و لیزینگ خودرو چیست؟
وام خرید خودرو به تسهیلاتی گفته میشود که بانک یا موسسات مالی به متقاضیان میدهند تا بخشی از هزینه خرید خودرو را تامین کنند. از سوی دیگر، لیزینگ خودرو قراردادی است که در آن شرکت لیزینگ، خودرو را میخرد و در ازای پرداخت اقساط مشخص، خودرو را برای مدت معینی در اختیار مشتری قرار میدهد. در ادامه توضیحات بیشتری درباره این دو و تفاوت وام خرید خودرو و لیزینگ خودرو میدهیم:
تعریف وام خرید خودرو
وام خرید خودرو نوعی تسهیلات بانکی است که به منظور کمک به خریداران برای تامین بخشی از هزینه خرید خودرو داده میشود. در این روش، بانک یا موسسه مالی مبلغی از قیمت خودرو را به خریدار پرداخت میکند و خریدار موظف است این مبلغ را طی چند قسط ماهانه به همراه سود به بانک برگرداند. این وام معمولا هم برای خودروهای نو و هم خودروهای کارکرده داده میشود و شرایط دریافت آن بسته به بانک متفاوت است.
مزیت اصلی وام خرید خودرو این است که خریدار میتواند بدون پرداخت کامل هزینه خودرو، از خودرو استفاده کند و مبلغ آن را طی زمان پرداخت کند. همچنین برخی بانکها نرخ سود و مدت بازپرداخت متفاوتی ارائه میدهند که باید قبل از درخواست وام بررسی شود.
شرایط و ویژگیهای وام خرید خودرو
هر بانک شرایط خاص خود را برای دادن وام خرید خودرو دارد؛ اما به طور کلی میتوان گفت که برای گرفتن وام خرید خودرو باید شرایط زیر را داشته باشید:
- باید تابعیت جمهوری اسلامی ایران را داشته باشید.
- سن شما باید حداقل ۱۸ سال کامل باشد.
- نباید سابقه چک برگشتی یا بدهی معوقه در سیستم بانکی داشته باشید.
- توانایی مالی برای پرداخت اقساط (مثلا از طریق فیش حقوقی یا گردش حساب بانکی) ارائه کنید.
- در برخی بانکها باید حداقل یک یا دو ضامن معتبر معرفی کنید.
- در برخی بانکها لازم است که حساب جاری فعال در همان بانک داشته باشید.
- در بعضی بانکها باید گواهی اشتغال به کار معتبر و فیش حقوقی یا مدرک درآمدی ارائه کنید.
- مدارکی مانند کارت ملی و شناسنامه (اصل و کپی)، فیش حقوقی یا گواهی درآمد برای اثبات توانایی پرداخت اقساط، مدارک ضامن یا ضامنها (کارت ملی، شناسنامه و فیش حقوقی)، پیشفاکتور خرید خودرو داخلی یا اسناد مربوط به خرید و در برخی موارد چک صیادی یا سفته نیز به عنوان تضمین باید به بانک داده شود.
تعریف لیزینگ خودرو
لیزینگ خودرو راهی برای خرید خودرو از طریق شرکتهای لیزینگ یا فروشندگان اقساطی است. در این روش، مشتری به جای پرداخت کل مبلغ خودرو، یک پیشپرداخت میدهد و اقساط ماهانه خودرو را برای مدت مشخصی پرداخت میکند. در این قرارداد، شرکت لیزینگ خودرو را خریداری کرده و مشتری آن را اجاره میکند؛ سپس مشتری طی یک دوره مشخص، مبلغ را به صورت اقساط پرداخت میکند. در پایان دوره، مشتری مالک خودرو میشود یا قرارداد را با خودرو جدید تمدید میکند. با لیزینگ، مشتری میتواند با سرمایه کمتری نسبت به خرید نقدی یا وام خودرو به خودروی دلخواه دست یابد و اقساط منعطفتری داشته باشد.
شرایط و ویژگیهای لیزینگ خودرو
برای عقد قرار داد لیزینگ خودرو باید شرایط زیر را داشته باشید:
- سن قانونی (حداقل ۱۸ سال) را داشته باشید.
- پیشپرداخت اولیه که معمولا بخشی از قیمت خودرو (مثلا حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد) است، پرداخت شود.
- مدارک هویتی معتبر مانند کارت ملی و شناسنامه تهیه شود.
- توانایی مالی برای پرداخت اقساط با ارائه مدارک درآمدی یا گردش حساب اثبات شود.
- قبل از امضای قرارداد، توافقی درباره مدت قرارداد و مبلغ اقساط صورت گیرد.
- نرخ سود یا هزینههای مالی مشخص در قرارداد درج شود.
- بپذیرید که خودرو تا پایان پرداخت اقساط در تملک شرکت لیزینگ باقی میماند و کامل به نام شما نمیشود.
- در صورت تاخیر در پرداخت اقساط، جریمه یا مشکلات حقوقی ممکن است اعمال شود.
- گزارش یا مدارک مالی یا اعتباری که نشاندهنده توان پرداخت هستند باید به شرکت داده شود.
- گاهی ارائه سند یا ضمانت اضافی (برای شرکتهای خاص) ممکن است لازم باشد.
مقایسه وام خرید خودرو و لیزینگ خودرو
به طور کلی، در وام خرید خودرو شما در نهایت صاحب خودرو میشوید و میتوانید آن را بفروشید یا معاوضه کنید. در لیزینگ، خودرو تا پایان پرداخت اقساط در رهن شرکت باقی میماند و مالکیت کامل بعد از قرارداد منتقل میشود. وام خرید خودرو و لیزینگ خودرو از جهات دیگری هم با هم متفاوتاند که در جدول زیر شرح دادهایم:
| وجه مقایسه | وام خرید خودرو | لیزینگ خودرو |
| هزینه کل پرداختی | معمولا کل مبلغ خودرو و سود بانکی را باید پرداخت کنید که در بلندمدت ممکن است بیشتر شود. سود و بهره بانکی باعث افزایش هزینه کل میشود. | اقساط ناشی از لیزینگ ممکن است پایینتر از اقساط وام باشد؛ چون شما فقط برای استفاده خودرو و افت ارزش آن هزینه پرداخت میکنید. |
| پیشپرداخت اولیه | بسته به بانک، ممکن است نیاز به پیشپرداخت داشته باشد؛ اما معمولا پایینتر از لیزینگ است. | پیشپرداخت اغلب لازم است و معمولا حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد ارزش خودرو است. |
| شرایط بانکی یا ضمانت | نیاز به ضامن و مدارک مربوط به گردش حساب بانکی دارد. ممکن است شرایط سختتری داشته باشد. | معمولا نیازی به ضامن ندارد و شرایط گرفتن پول راحتتر است. |
| سند و مالکیت خودرو | مالکیت خودرو از ابتدا یا بعد از پرداخت آخرین قسط به خریدار منتقل میشود و سند به نام او ثبت میشود. | خودرو تا پایان اقساط در رهن شرکت لیزینگ میماند و مالکیت رسمی تا پایان قرارداد کامل نمیشود. |
| ریسک مالی | خریدار در معرض ریسک افت ارزش خودرو است و اگر بخواهد خودرو را قبل از پایان اقساط بفروشد، ممکن است زیان داشته باشد.
بهره بالای وام، ریسک گرفتن آن را بیشتر میکند |
چون خودرو تا پایان قرارداد در مالکیت شرکت است، ریسک نگهداری، افت ارزش و فروش مستقیم آن به شرکت مربوط میشود؛ اما اگر مشتری نتواند اقساط را پرداخت کند، ممکن است خودرو را از دست بدهد. |
| استفاده از خودرو | مشتری مالک نهایی است و میتواند خودرو را هر زمانی بفروشد، معاوضه کند یا آزادانه استفاده کند. | استفاده ممکن است محدودیتهایی داشته باشد. (مثلا کیلومتر محدود، شرایط بیمه و نگهداری طبق قرارداد) |
وام خرید خودرو بهتر است یا لیزینگ خودرو؟
اینکه وام خرید خودرو بهتر است یا لیزینگ خودرو، به هدف و وضعیت مالی شما بستگی دارد. اگر هدف شما مالکیت کامل خودرو و داشتن دارایی برای فروش یا استفاده بلندمدت است، وام خرید خودرو انتخاب منطقیتری است؛ چون پس از پایان اقساط، خودرو کاملا به نام شما میشود. اگر بودجه کمی دارید و میخواهید با پرداخت ماهانه کمتر از خودرو استفاده کنید، لیزینگ میتواند مناسبتر باشد. چون معمولا پرداختهای ماهانه آن پایینتر است و فشار مالی کمتری به شما تحمیل میشود؛ هرچند تا پایان قرارداد مالک رسمی خودرو نخواهید شد.
نکات مهم قبل از انتخاب بین وام خرید خودرو و لیزینگ
قبل از اینکه بین وام خرید خودرو و لیزینگ خودرو انتخاب کنید، چند نکته مهم و کاربردی را باید حتما در نظر بگیرید:
- هزینههای جانبی و بیمه: در لیزینگ ممکن است هزینههای اضافی مثل بیمه بدنه، مالیات یا شرایط خاص استفاده وجود داشته باشد که باید قبل از تصمیمگیری بررسی شوند.
- انعطافپذیری استفاده: اگر قصد استفاده طولانیمدت از خودرو را دارید، خرید با وام بهتر است؛ چون محدودیتهای کارکرد و شرایط قراردادی لیزینگ را ندارد.
- وضعیت نقدینگی: اگر نقدینگی کافی برای پرداخت پیشپرداخت و اقساط بلندمدت دارید، وام میتواند مناسب باشد. اگر بودجهتان محدود است، لیزینگ با اقساط معمولا کمتر ممکن است مناسبتر باشد.
- مقایسه نرخ سود و هزینهها: نرخ سود و اقساط وام را با هزینههای کل لیزینگ مقایسه کنید تا بفهمید در بلندمدت کدام گزینه برای شما هزینه کمتری دارد. نرخ سود بالاتر یعنی هزینه کل بیشتر برای وام.
- اولویت مالکیت: اگر میخواهید مالک خودرو باشید و در پایان قرارداد بتوانید آن را بفروشید یا معاوضه کنید، وام انتخاب بهتری است؛ اما در لیزینگ تا پایان قرارداد مالکیت کامل خودرو با شرکت است.
جمع بندی
انتخاب بین وام و لیزینگ، به شرایط و نیازهای شما بستگی دارد. اگر به دنبال مالکیت کامل خودرو هستید و توانایی پرداخت اقساط ماهانه را دارید، وام خودرو گزینه مناسبتری است؛ اما اگر ترجیح میدهید هزینههای اولیه کمتری داشته باشید و در پایان دوره استفاده، مالکیت خودرو برایتان مهم نیست، لیزینگ میتواند انتخاب بهتری باشد.
