از گذشته تا به حال، خودرو در کشور ما به عنوان یک کالا برای سرمایهگذاری شناخته میشود؛ اما بالا رفتن هزینه خرید و فروش خودرهای نو و قیمت زیاد خودروهای وارداتی، باعث شده تا افراد زیادی به خرید خودروی کارکرده رو بیاوردند. نکته قابل ذکر این است که خرید خودروی کارکرده با خودروی نو تفاوتهای بسیاری دارد و نکات مهمی هست که حتما باید قبل از انتخاب ماشین مورد نظر بدانید.
اگر قصد دارید برای خرید ماشین دست دوم اقدام کنید و میخواهید پس از خرید دچار چالشهایی مانند هزینه زیاد تعمیر، مشکلات حقوقی، صافکاری و… نشوید، در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا مهمترین نکات مهم قبل از خرید خودروی دست دوم را با هم بررسی کنیم.
چرا قبل از خرید خودروی کارکرده باید دقت بیشتری داشته باشید؟
یکی از مهمترین تفاوتها میان ماشین نو با کارکرده این است ماشین نو را خودتان سالم و با اطمینان از کارخانه دریافت میکنید؛ اما خودروی کارکرده ممکن است نزد مالک قبلی، آسیبهایی دیده باشد که شما از آنها بیخبرید. موضوع فقط ظاهر تمیز و قیمت مناسب خودرو نیست؛ بلکه لازم است تمام جوانب، از سلامت فنی ماشین گرفته تا بدنه و مدارک هم کاملا بررسی شود. اگر این موارد را در نظر نگیرید، ممکن است بعد از خرید، ماشین شما دچار مشکل شود و بهجای صرفهجویی، هزینههای بیشتری برای شما ایجاد کند. اولین قدم این است که پیش از تصمیمگیری، با مزایا و معایب خرید خودروی دست دوم آشنا شوید و با در نظر گرفتن همه جوانب، انتخاب درستی داشته باشید.
مزایای خرید خودروی دست دوم نسبت به خودروی صفر
معمولا افرادی که خوردوی دست دوم را برای خرید انتخاب میکنند، هدفشان کاهش هزینه و صرفهجویی است؛ اما این کار علاوه بر کم کردن هزینه، مزایای دیگری هم دارد که جالب است بدانید. برای مثال:
- هزینه بیمه کمتر
- امکان خرید مدلهایی که روند تولید آنها متوقف شده است.
- امکان خرید خودرو در رده کیفی بالاتر اما هم قیمت با خوردو نو در رده کیفی پایینتر
ریسکها و معایب احتمالی خودروی کارکرده
یکی از نکات مهم قبل از خرید خودروی دست دوم، در نظر گرفتن ریسکهای احتمالی آن است. چرا که خودروی دست دوم قبلا استفاده شده و به همین دلیل، ممکن است آسیبهایی دیده باشد و دارای معایبی باشد. موارد زیر از معایب اصلی خرید خودروی کارکرده هستند:
- داشتن کیلومتر بالا
- بیشتر بودن هزینه نگهداری
- احتمال وجود مشکل در سلامت فنی خودرو
- نداشتن سند تک برگ و داشتن مشکلات سندی
- کاهش تعهدات بیمهای از سوی شرکتهای بیمه به خاطر فرسودگی
تعیین بودجه و هدف قبل از خرید خودروی کارکرده
بعد از اینکه تصمیم گرفتید خودروی کارکرده بخرید، مهم است که دو مورد را دقیقا برای خودتان مشخص کنید:
- یکی سقف بودجهای که میتوانید پرداخت کنید.
- دیگری اینکه هدف و نیاز شما از داشتن خودرو چیست؟
در این بخش قصد داریم به شما کمک کنیم تا با پاسخ به این دو سوال، خودروی مناسبتان را پیدا کنید.
مشخص کردن سقف بودجه و هزینههای جانبی
طبیعتا یکی از دلایل اصلی خرید خودروهای دست دوم این است که افراد میخواهند با هزینه کمتر به ماشین مورد نظر خود برسند. برای این کار لازم است قبل از انتخاب مدل ماشین، سقف بودجه خود را مشخص کنید تا هنگام خرید دچار کسری نشوید. اگر هم خودروی خاصی مد نظر دارید، میتوانید قیمت آن را در بازار چک کنید و بودجه خود را به قیمت خودرو برسانید.
علاوه بر هزینه خود خودرو، هزینههای جانبی و پنهانی وجود دارد که نباید از آنها غافل شوید. برای مثال، هنگام خرید خودروی کارکرده باید برای بیمه، انتقال سند، معاینه فنی، کارشناسی و تعمیرات لازم هم هزینههایی پرداخت کنید که در نظر نگرفتن آنها میتواند بعدا برایتان دردسر ایجاد کند.
انتخاب نوع خودرو بر اساس نیاز
علاوه بر بودجه، آنچه بر انتخاب یک خودروی مناسب اثر دارد، این است که هدف و نیاز اصلی شما از داشتن یک وسیله نقلیه چیست. آیا به دنبال خودرویی برای استفاده روزانه و جابجایی در شهر هستید؟ به یک خودروی مناسب خانواده با فضای زیاد احتیاج دارید یا اصلا ماشینی میخواهید که شما را در سفرهای جادهای طولانی یا کمپهای آفرودی همراهی کند؟
همچنین نوع محیط زندگی نیز میتواند در تعیین این نیاز موثر باشد. اگر بیشتر در محیط شهری و شلوغ رفتوآمد دارید، خودروهای جمعوجور و کممصرف و اگر در محیطهای کوهستانی هستید، خودروهای شاسیبلند مناسبتان است. پس با تعیین اینکه خودروی شما قرار است چه نیازی را برطرف کند و میخواهید چه ویژگیهایی داشته باشد، میتوانید مدل آن را انتخاب کنید.
نکات فنی مهم در بررسی خودروی کارکرده
از جمله اصلیترین نکات مهم قبل از خرید خودروی دست دوم، این است که حتما خودرو را از لحاظ فنی بررسی کنید. اطمینان از سلامت موتور، گیربکس، ترمز و سیستم تعلیق ماشین نه تنها هزینههای آینده را افزایش میدهد، بلکه برای حفظ سلامت و جان شما هنگام رانندگی ضروری است. موارد زیر بخشهایی هستند که هنگام معاینه فنی و چک کردن سلامت خودرو باید توسط متخصص چک شود.
بررسی بدنه و شاسی برای تشخیص تصادف شدید
اولین و مهمترین گام، تشخیص سالم بودن بدنه، شاسی، سقف و ستونهای ماشین است. اگر خودرو تصادف شدید داشته یا به بدنه آن آسیب رسیده باشد، علاوه بر تغییر ظاهر، باعث مشکلات زیادی مانند تغییر زاویه چرخها و نهایتا تصادف شما میشود.
در صورت وجود خرابیهای بدنه، خودرو استقامت اولیه خودر را از دست میدهد و ممکن است به شاسیکشی احتیاج داشته باشد. البته بد نیست بدانید که آسیب به شاسی از عواملی است که میتواند هزینه خودروی کارکرده را هم بسیار کاهش دهد.
بررسی موتور، گیربکس و سیستم تعلیق
موتور بخش اصلی و قلب خودرو است که سالم بودن آن اثر مستقیمی بر عملکرد کلی خودرو دارد. برای اینکه از سلامت موتور خودرو مطمئن شوید، باید ببیند موتور هنگام رانندگی صدای کمی دارد یا نه. رنگ روغن موتور را نیز چک کنید؛ چون روغن رنگ روشن نشانه نگهداری سالم و روغن رنگ تیره نشانه نگهداری نادرست است.
علاوه بر موتور، گیربکس و سیستم تعلیق یا ترمز، دو مورد مهم دیگر هستند که باید چک کنید. گیربکس بخشی است که نیروی موتور را به چرخها منتقل میکند و برای بررسی آن باید سرعت و نرمی عوض کردن دنده و روشن بودن رنگ روغن گیربکس را مشاهده کنید. سیستم تعلیق نیز سیستم ترمز خودرو است که خراب بودن آن ضررهای بیبازگشتی به بار میآورد. برای بررسی این سیستم، باید به سلامت لنتها، روغن ترمز، کج نشدن چرخها، ضربه و سوت هنگام ترمز گرفتن دقت کنید.
بررسی کیلومترشمار و تشخیص دستکاری بودن آن
متاسفانه یکی از اقدامات فروشندگان خودروهای کارکرده، برای بالاتر بردن قیمت، دستکاری کردن کیلومترشمار است. در حال حاضر هیچ راهکار قطعی برای تشخیص دستکاری بودن یا نبودن کیلومتر شمار وجود ندارد؛ اما اگر کارشناسان خودرو از روشهای زیر استفاده کنند، ممکن است بتوانند حدسهایی در این باره بزنند. روشهای تشخیص عبارتاند از:
- دیاگ زدن ماشین: دستگاه دیاگ یا عیب یاب دستگاهی است که به کامپیوتر وصل میشود و خطاهای موجود در سیستم ماشین را شناسایی میکند.
- بررسی قطعات: اگر قطعات اصلی ماشین عوض شده باشند میتواند شک برانگیز باشد که کیلومتر شمار نیز دست کاری شده است.
- بررسی ظاهر ماشین و فرسوده بودن آن: اگر ماشین فرسوده باشد اما عدد کیلومتر با این فرسودگی همخوانی نداشته باشد، میتوان حدس زد که کیلومترشمار دستکاری شده است.
بررسی سیستم برق، آپشنها و تجهیزات رفاهی
مورد آخر این است که سیستم برقی و آپشنهای موجود روی ماشین را چک کنید. چون سیستم برقی مانند سیستم عصبی خودرو به حساب میآید که پردازندههای مختف را به یکدیگر متصل میکند همچنینی این بخش یکی از آن بخشهایی است که تعمیر آن، هزینه زیادی به همراه خواهد داشت. آپشنهای خودرو نیز به مواردی گفته میشود که برای رفاه شما در خودرو تعبیه شده یا خود مالک قبلی روی آن قرار داده است. هنگام بررسی سالم بودن سیستم برقی و آپشنها باید به مواردی مثل سالم بودن کولر، سنسورها، ایربگ، بالابر پنجره و فلاشرها دقت کنید.
اهمیت کارشناسی خودرو قبل از خرید
برخلاف آنچه تصور میشود، کارشناسی خودرو با معاینه فنی متفاوت است. کارشناسی خودرو، به بررسی کامل آن توسط متخصصان حرفهای، از نظر فنی، بدنه و سلامت موتور میگویند که رابطه مستقیمی با تعیین ارزش خودرو دارد. کارشناسی قبل از بستن قرارداد، یکی از نکات مهم قبل از خرید خودروی دست دوم است که به هیچ وجه نباید از آن غافل شوید.
چرا استفاده از کارشناسی رسمی خودرو ضروری است؟
کارشناسی خودرو ضروری است؛ چون تشخیص آسیبهای فنی و بدنه خودرو کار بسیار سختی است که هر کسی از عهده آن بر نمیآید. این آسیبهای فنی اگر هنگام خرید از شما پنهان شوند، باعث ضرر بزرگی در آینده خواهند شد. البته آسیب فنی تنها مختص ماشینهای کارکرده نیست و ممکن است در خودروهای نو نیز پیدا شود. پس بسیار اهمیت دارد که قبل از خرید خودرو، حتی خودروی نو، آن را در مراکز معتبر کارشناسی کنید.
بررسی رنگ، فنی و بدنه توسط کارشناس متخصص
در فرآیند کارشناسی خودرو، کارشناسان متخصص با دستگاههای فوقهوشمند و روشهای مختلف، به بررسی سلامت بخشهای مهم خودرو میپردازند که شما و اطرافیانتان ممکن است متوجه مشکل داشتن آنها نشوید. کارشناسان چک میکنند که اتاقک خودرو و بدنه آن تعویضی یا آسیبدیده نباشد، ماشین رنگ نشده باشد یا اگر رنگ شده، در قیمت خودرو لحاظ شود. از همه مهمتر این مورد چک میشود که قطعات فنی مانند موتور و گیربکس مشکلی نداشته باشند تا شما با خیال راحت خرید کنید و خطری مال و جانتان را تهدید نکند.
هزینه کارشناسی در برابر جلوگیری از ضررهای سنگین
برای کارشناسی خودرو باید مبلغ جداگانهای در نظر بگیرید. این مبلغ معمولا به موارد مختلفی مانند مدل خودرو، میزان آسیب یا رنگشدگی، روش کارشناسی و تخصص کارشناس بستگی دارد اما اگر خودروی خود را کارشناسی نکنید، ممکن است بعدا درگیر هزینههای هنگفت تعمیر شوید که خیلی بیشتر از هزینه کارشناسی است. در سال ۱۴۰۴، این هزینه از ۳۵۰ تا ۷۰۰ هزار تومان تعیین شده است. قابل ذکر است که معمولا این هزینه، بر عهده شخصی است که درخواست کارشناسی را ثبت میکند و فروشنده قانونا موظف نیست هزینه آن را پرداخت کند.
نکات حقوقی و مدارک لازم در خرید خودروی کارکرده
بسیاری از خریداران خودروی دست دوم بدون توجه به موارد حقوقی و تنها با بررسی ظاهری و فنی خودرو، اقدام به خرید میکنند؛ در حالی که سهلانگاری در بررسی مالکیت خودرو، بدهیهای عقبافتاده و شرایط قولنامه میتواند برای شما ایجاد ضرر کند. موارد زیر نکات مهم قبل از خرید خودروی دست دومهستند که باید به آنها دقت کنید.
بررسی سند، برگ سبز، کارت خودرو و عدم رهن یا توقیف
مدارکی وجود دارد که هر گونه نقص یا ابهام در آنها ممکن است به مشکلات جدی مانند خرید خودروهای سرقتی یا توقیفشده، رهن بانکی یا بدهیهای عقبافتاده دولتی منجر شود. این مدارک عبارتاند از:
- کارت خودرو
- سند رسمی
- برگ سبز
- گواهی عدم رهن یا توقیف
- گواهی معاینه فنی
تنظیم مبایعهنامه مطمئن و درج تمام شرایط در قولنامه
مبایعهنامه یا همان قولنامه، سندی است که طبق قوانین معتبر دادگاه تنظیم میشود و طرفین قرارداد موظف هستند تا موارد ذکر شده در آن را اجرا کنند. در قولنامه فروش خودرو، فروشنده و خریدار متعهد میشوند که شرایط و قوانین ذکرشده را بپذیرند. مهم است که در این قولنامه موارد زیر حتما ذکر شود:
- مشخصات دقیق خودرو شامل رنگ، تیپ، مدل و پلاک
- مشخصات دقیق خریدار و فروشنده
- شماره بیمه و معاینه فنی
- مبلغ دقیق معامله
- شرایط معامله مثل نحوه پرداخت، شرایط فسخ و هزینه قولنامه
- شرایط عدم پرداخت بهموقع ثمن معامله
- تاریخ دقیق حضور در مرکز تعویض پلاک یا دفتر اسناد رسمی
نکات مهم هنگام تعوض پلاک و حضور فروشنده
باید بدانید حتی اگر خودروی خریداری شده را قولنامه کردهاید، تا زمانی که پلاک ماشین به اسم شما نباشد، صاحب آن محسوب نمیشوید. هنگام تعویض پلاک و انتقال سند، نکات حقوقی وجود دارد که نادیده گرفتن آنها پیامدهای خوبی نخواهد داشت. نکات مهم قبل از خرید خودروی دست دوم در رابطه با تعویض پلاک عبارتاند از:
- گرفتن نوبت تعویض پلاک در سامانههای اینترنتی مراکز شمارهگذاری پلاک
- احراز مالکیت خودرو قبل از قولنامه
- همراه داشتن تمام مدارک لازم، از کارت ملی طرفین تا قولنامه، برگ سبز و گواهی معاینه فنی
- بررسی تسویه بودن خلافی مالیات، عوارض و بدهیهای خودرو
- نگهداری مدارک و مستندات برای روز اختلاف
- تعیین دقیق تاریخ تعویض پلاک در قرارداد
- حضور خریدار و فروشنده در محل و دادن واکلت نامه درصورت عدم حضور هر یک
تشخیص قیمت منطقی خودروی کارکرده
یکی از مهمترین سوالاتی که در این زمینه مطرح میشود، این است که چطور میتوانیم قیمت واقعی یک خودرو دست دوم را تشخیص دهیم؟ برای اینکه گیر دلالان سودجو نیفتید و هزینه منصفانهای پرداخت کنید، خوب است که عوامل اصلی تعینکننده قیمت خودروی کارکرده را بشناسید.
مقایسه قیمت با آگهیهای مشابه در بازار
امروزه با وجود سایتهای مختلف که به مقایسه قیمت خودروهای مختلف و دست دوم میپردازند، میتوانید به راحتی قیمت خودرهای مشابه را ببینید. در اپلیکیشنهای معتبر میتوانید ویژگیهای خودروی مورد نظر خود را وارد کنید و با بررسی قیمتها به یک برآورد درست از هزینه لازم برسید.
تاثیر کارکرد، مدل، سال ساخت و وضعیت بدنه بر قیمت
مدل، سال ساخت و وضعیت سلامت بدنه خودرو، تاثیر بسیاری بر قیمت آن دارد. آپشنها و ویژگیهای اضافی خودرو نیز میتوانند ارزش آن را بالا ببرند. خوردوهای جدیدتر معمولا حتی با داشتن ویژگیهای مشابه، همیشه قیمت بیشتری دارند؛ همچنین وجود آپشنها و تجهیزات اضافه مانند سیستم صوتی پیشرفته یا صندلی چرمی میتواند قیمت خودرو را بالاتر ببرد.
نقش گزارش کارشناسی در مذاکره قیمت نهایی
نتیجهای که از کارشناسی خودرو میگیرید، میتواند برگ برنده شما در تعیین قیمت دقیق خودرو باشد. به این صورت که اگر خودرو سالم باشد، میدانید قیمت مشخصشده واقعی است؛ اگر آسیبهایی وجود داشته باشد، میتوانید بر اساس آنها از فروشنده تخفیف بگیرید و اگر هزینه تعیینشده بیش از اررزش خودرو باشد، ممکن است تصمیم بگیرید از خرید صرف نظر کنید. همچنین گرفتن گزارش کارشناسی و آگاهی از میزان سلامت فنی و بدنه خودرو، میتواند از هزینههای احتمالی در آینده جلوگیری کند.
اشتباهات رایج خریداران در خرید خودروی کارکرده
اگر خودروی کارکرده و بیکیفیتی بخرید، چالشها و مشکلات آن در درازمدت اذیتتان میکند. علاوه بر این، افراد سودجو همیشه به دنبال آن هستند که از فرصت استفاده کرده و با کمی تعمیرات، اشکالات خودروی خود را پنهان کنند. اشتباهات رایجی وجود دارد که اگر قبل از خرید خودرو به آنها دقت کنید، باعث میشود دچار مشکلات ذکرشده نشوید. موارد زیر اشتباهات رایج خریداران در خرید خودروی کارکرده هستند:
- اعتماد کامل به فروشنده
- سند زدن بعد از پرداخت کامل هزینه
- تعمیرات بعد از خرید خودرو
- نادیده گرفتن وضعیت لاستیکها و بیمه
- اطمینان به میزان کارکرد خودرو
- صحبت نکردن با کارشناس
- انجام ندادن تست رانندگی
جمعبندی
خرید خودروی کارکرده و دست دوم، با توجه به شرایط و بودجه شما میتواند انتخابی درست و منطقی باشد؛ اما نکاتی وجود دراد که باید در طول این پروسه رعایت کنید. بررسی دقیق مدارک، استعلام وضعیت حقوقی و فنی خودرو، تنظیم دقیق قولنامه، کارشناسی خورد و رعایت قوانین و مراحل قانونی انتقال سند، همگی از عواملی هستند که میتوانند خرید شما را ایمن کنند. نادیده گرفتن هر یک از نکات مهم قبل از خرید خودروی دست دوم، میتواند موجب ایجاد مشکلات حقوقی و مالی برای شما شود.
